غلامحسين افضل الملك
30
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
نابود كرده داعيهء سلطنت آنها را باطل ساختند « 1 » . شب پنجشنبهء شانزدهم از دمغان به طرف « ده ملا » حركت كرديم . مسافت راه شش فرسنگ است تا يك فرسنگى آثار خرابهء پانصد سال پيش ديده مىشود . در سر يك فرسنگى قريهء « حاجىآباد » است كه قهوهخانه در جلوى جاده دارد . و بعد قريهء « بك » است كه در كنار جاده واقع است . در سر سه فرسخى قريهء « مهمان دوست » است كه بعضى قوافل در اينجا منزل ميكنند و مرحوم ضياء الدوله در اينجا كاروانسرائى ساخته قهوهخانه و آب روانى دارد . در اينجا پياده شده چاى خوردم . آب اينجا از چهار فرسنگى است كه از چند چشمه جمع شده نهر بزرگى باينجا ميآيد . از اينجا سوار شده به طرف « ده ملا » رانديم . از مهمان دوست كه بيرون ميشوى طرف دست راست خيلى خارج از جاده پنج قريه برديف يكديگر ديده مىشود . اسامى آنها از اينقرار است : « امامآباد » . « زرينآباد » . « دولاب » . « حسينآباد » . « صفرآباد » . در سر چهار فرسنگى دامغان پهلوى جاده قريهء « نعيمآباد » است كه قهوهخانه دارد . از نعيمآباد نيمفرسنگ بگذرى پهلوى جاده طرف دست چپ قريهء « قادرآباد » است ديگر تا دهملا آبادى نيست . اين صحرا را كه امشب طى كرديم جزء خاك دمغان است . از اول دهملا جزء خاك ولايت « شاهرود » است . هنوز بده ملا نرسيده در خارج جاده طرف دست راست سه قريه به رديف ديده مىشود كه اسامى آنها از اينقرار است : « مؤمنآباد » . « عبدلآباد » . « كلاتهبالا » وقت صبح به ده ملا رسيديم . امروز در اينجا توقف شد . ده ملا قريهء آبادى است باغات و ميوهجات و آب روان دارد كاروانسراى شاه عباسى در اينجا بر سرپا است . ولى زوار از ترس غريب گز و شب گز در خانهها و
--> ( 1 ) - خيلى مسامحه در آن به كار رفته ، برانداختن اسماعيليان كار هلاكو بوده و هلاكو اصلا مسلمان نبوده تا چه رسد به اثنىعشرى .